Zaeyah voelt zich sterker in lijf en hoofd

Ze sport vijf keer in de week, is fitness influencer op TikTok, brengt graag tijd door met haar familie en vrienden en werkt aan haar eigen bedrijf. In de zomer gaat ze naar festivals met vrolijke muziek, want daar kun je zo fijn op dansen.

Zaeyah (20) oogt en klinkt als een powervrouw: vrolijk, sterk en ontspannen. Niets doet vermoeden dat het leven van deze krachtige jonge vrouw ooit heel anders was.

Haar eerste mentale klachten ontstonden zes jaar geleden. Ze kreeg een blessure, een gescheurde kruisband. ‘Ik heb altijd veel aan beweging gedaan, zat vanaf mijn vierde op ballet, daarna op toneel, en van mijn tiende tot mijn veertiende op voetbal.’

Toen ze met de gescheurde kruisband zat, verdween Zaeyah’s uitlaatklep. ‘Voetballen gaf mij altijd balans: als ik me niet goed voelde of juist als ik me heel goed voelde, ging ik naar buiten om te voetballen.’ Zo werd het voetballen een bliksemafleider voor veel dingen, zoals de scheiding van haar ouders. ‘Ik had het ook echt nodig om mezelf beter te voelen. In de blessuretijd voelde ik steeds meer boosheid.’

Niet meer slapen

Naast de blessurepech veranderde ze van school en ging van Havo-Vwo naar de Mavo. Het ging goed mis toen ze slaagde voor de Mavo. ‘Ik voelde me heel raar, maar kon niet omschrijven wat er nou aan de hand was. Ik was huilerig en emotioneel, vroeg me af waarom ik ben zoals ik ben. Ik bleef wakker en sliep soms dagen niet.’ Bij haar moeder gaf ze aan misschien een bipolaire stoornis te hebben. ‘Mijn moeder wist wel dat er iets met me aan de hand was, maar ze probeerde me gerust te stellen.’

‘Je wilt je eigen leven weer terug’

Toch ging het steeds slechter. Op een nacht deelt Zaeyah haar gevoelens met haar broer. De volgende dag overnacht ze met haar moeder in een hotel als cadeau voor het slagen. Daarna gaat alles mis. Zaeyah komt terecht in het ziekenhuis. ‘Gelukkig kwamen mijn broer en moeder naar me toe. Het is de eerste keer dat ik mijn broer zag huilen om hoe het met me ging. Er moest echt iets gebeuren.’

Opgenomen

Zaeyah verbleef twee weken in de kliniek voor Kinder- en Jeugdpsychiatrie van het Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis. Van de eerste week kan ze zich niet veel meer herinneren. ‘Ik zat nog in een manische periode. Ik was hyperactief, eigenwijs, wilde geen medicijnen en sliep niet. De tweede week kwam er meer rust en wilde ik graag naar huis. Daar heb ik samen met de begeleiding naartoe gewerkt.’

Tekst gaat verder onder de foto.

Foto door Harmen de Jong.

Gelukkig had Zaeyah veel familie om haar heen; elke dag kwam er iemand op bezoek. ‘Wat mij toen heeft geholpen is erin blijven geloven dat ik beter werd en er ook daadwerkelijk iets aan doen’, vertelt Zaeyah. ‘Dus ik heb meegewerkt aan therapie, medicatie, vervolgstappen en het samen plannen maken om uit de kliniek te komen, al had ik er zeker niet altijd zin in.’ Humor hielp haar ook. ‘Je moet je best blijven doen om jezelf te verbeteren, omdat je dat het liefst wil. Want je wilt je eigen leven weer terug.’

Zelfmanagement

Voor Zaeyah waren de diagnose bipolaire stoornis en de zelfkennis die ze in het Erasmus MC leerde sleutels naar herstel. ‘Het helpt om meer te weten over je gebruiksaanwijzing en wat je nodig hebt om te werken aan je fysieke en mentale gezondheid. Ik moest nog leren om mijn zelfmanagement op orde te krijgen.’

Van het Erasmus MC kreeg ze een boekje waarin Zaeyah kon opschrijven hoe ze zich voelde. ‘Zo kon ik zelf zien hoe stabiel ik op dat moment was. Je geeft je mentale welzijn een cijfer en er is een balanslijn die je kan trekken over een langere periode. Dat geeft best een goed overzicht over hoe je je voelt, wat je nodig hebt om je fijner te voelen en wat je er zelf aan kan doen om dat te bereiken. Het helpt ook om eerder aan de bel te trekken als het niet gaat.’

‘Ik sliep soms dagen niet’

In 2023 is Zaeyah een tweede keer opgenomen. Toen was ze net met de medicatie gestopt. ‘Ik was zoveel aangekomen door de medicijnen en baalde daar erg van. Werd er ook misselijk van.’ Toch besloot ze op aanraden van haar behandelaren om lithium te slikken. ‘In het nazorgtraject probeerden we capsules en daar werd ik minder misselijk van. Om van mijn overgewicht af te komen ben ik gedisciplineerd gaan sporten.’ En hoe. Op de stair master, een fitness apparaat waarop je kunt traplopen, liep ze een half uur per dag. Die eerste stappen waren het prille begin van haar carrière als fitness influencer.

Voorlichting

Zaeyah geeft regelmatig voorlichting in het Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis, zowel aan jonge patiënten die in behandeling zijn als hun naasten. Ze vindt veel onderlinge herkenning in een tijd waarin steeds meer jongeren kampen met mentale gezondheidsproblemen. De jongeren van nu groeien op in een gejaagde tijd met veel nationale en internationale politieke onrust, een gebrek aan betaalbare woningen en een prestatiedruk waar velen op afknappen. Hoe kun je in het oog van de stormen van nu toch meer veerkracht krijgen en behouden? Onderlinge solidariteit en erkenning is belangrijk in het herstelproces, volgens Zaeyah.

‘Ik kan mensen helpen met mijn verhaal’

‘Ik vind het fijn om voorlichting te geven omdat ik mensen kan helpen met mijn verhaal. Soms kan het lijken alsof je de enige bent met mentale problemen, maar dat is natuurlijk niet zo. Ik hoef me nergens voor te schamen. Het is ook fijn om mensen te helpen die met bepaalde dingen struggelen. Vanuit mijn ervaringen kan ik ze geruststellen en inspireren, zeggen dat ze ondanks alles veel meer kunnen dan ze denken.’

Regelmaat en nachtrust

Bang voor een terugval is ze niet. ‘Als ik goed oplet, valt er heel goed mee te leven. Toen het slecht met me ging, wist ik nog niet goed hoe ik dingen moest oplossen en wat ik kon doen om mezelf rustiger te voelen. Dat heb ik in het ziekenhuis en daarna stap voor stap geleerd en toegepast. Het vroeg wel heel veel tijd en geduld; zelfmanagement is echt iets wat je moet trainen. Maar op een gegeven moment heb je een routine en dat voelt goed. Ik werk, ik eet en ik sport en ik weet dat ik niet elke dag met vriendinnen moet afspreken, hoe gezellig ik dat ook vind. Mijn rust opzoeken was en is heel belangrijk. Het gaat om jezelf goed leren kennen: wat werkt voor mij en wat werkt niet voor mij.’

Foto door Harmen de Jong

Wel vindt Zaeyah het soms lastig dat wanneer ze met vrienden afspreekt, ze soms niet met alles mee kan doen. ‘De meeste jongeren van mijn leeftijd hoeven niet zo te letten op hun dagritme, structuur in hun leven en op tijd naar bed gaan. Veel vriendinnen kunnen alles doen en zijn niet zo bezig met regelmaat, nachtrust en gezond eten. Maar als ik ergens niet naartoe wil gaan, begrijpen ze het en houden ze er rekening mee. Dat is erg fijn.’

Gymfluencer

Een van de grootste lichtpunten in het leven van Zaeyah is het sporten. Op haar TikTok account @Gymfluenzaa deelt ze haar ervaringen en motiveert ze haar volgers om consistent te sporten, want dat helpt echt, stelt ze. Toen ze begon in de gym plaatste ze, vooral om zichzelf te motiveren, oefeningen op Snapchat. Het hielp haar om de verantwoordelijkheid te nemen om ook echt op te komen dagen in de sportschool. Ze kreeg naar aanleiding van haar foto’s op Snapchat regelmatig vragen van vriendinnen hoe ze een bepaalde oefening deed. Dat legde ze dan uit. Zo besloot ze haar tips en ervaringen vaker op Tiktok te gaan delen. ‘Ik krijg er zulke leuke reacties op. Het is zo nice om mensen te inspireren en in beweging te krijgen. Daar wil ik veel meer mee gaan doen.’

Toekomstdromen heeft ze genoeg. Een eigen bedrijf, mensen inspireren om te blijven bewegen, een gezin. Zaeyah’s lijfspreuk is: ‘Dream until it’s your reality’. Het blijft niet bij alleen dromen; ze zet graag de schouders eronder om haar dromen zo goed als ze kan te realiseren. ‘Ik ga gewoon knallen.’