Het gebeurde tijdens het spelen bij een vriendje: Rik Bousema werd hoogstwaarschijnlijk aangestoken door een besmet kanariepietje. Met een virus dat hem een jaar lang in de tang hield. Zes weken lag hij in een ziekenhuis in Arnhem. Het virus veroorzaakte een ontsteking in zijn hart en dat bleek zo ernstig dat een transplantatie noodzakelijk werd.
Domme pech?
‘Mijn andere organen bleven gelukkig gezond. Maar ik was de jongste patiënt tot dan toe die een harttransplantatie moest ondergaan’ vertelt Rik op een zonnige dag na zijn halfjaarlijkse controle in het Erasmus MC. ‘Het kanariepietje ging dood, en ik ook bijna. Een klinisch geneticus gaat nu uitzoeken of ik domme pech heb gehad dat ik zo ziek werd door die besmetting, of dat er misschien toch iets in mijn genen zit.’
Aan de transplantatie zelf heeft hij niet heel veel herinneringen. Wel weet hij nog dat hij werd verpleegd op de afdeling niertransplantatie. ‘Mijn ouders hebben er foto’s van, en ik weet nog dat ik in een isolatiekamer lag. Maar de opname heeft uiteindelijk maar twee weken geduurd, daarna mocht ik naar huis.’
Donorhart
Zijn jeugd verliep volstrekt normaal, afwijken van leeftijdgenoten wilde hij absoluut niet. ‘Ik heb me nooit kunnen identificeren met lotgenoten. Ook omdat zij veelal stukken ouder waren dan ik. Ik zat in een totaal andere leefwereld. Ik moest naar school en maakte huiswerk, deed mee met gym. Veel klasgenoten wisten niet eens wat er aan de hand was. Ik zal er nog steeds niet uit mezelf over beginnen.’
De tekst gaat verder onder het kader
900 Harttransplantaties
Aan het begin van de zomer 2026 voerde een transplantatieteam van het Erasmus MC Transplantatie Instituut de 900e harttransplantatie uit. Het donorhart stond in de operatiekamer in een perfusiepomp te kloppen tot het werd geïmplanteerd.
Perfusie is een van de nieuwe technieken die in de laatste decennia zijn ontwikkeld om de kwaliteit van donororganen te verbeteren.
In 1984 vond hier de allereerste harttransplantatie plaats. Negenhonderd transplantaties later is ook de transplantatiezorg nog altijd bij uitstek teamwork. Met elke transplantatie zijn tientallen mensen in de weer. Het vak evolueert door en het Erasmus MC Transplantatie Instituut blijft elke dag streven naar beter.
Zijn carrière ontwikkelde zich dan ook zoals die van vele anderen. Hij studeerde planologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, en werkt inmiddels als gedetacheerd adviseur gebiedsontwikkeling bij de gemeente Eindhoven. ‘Op zeker moment had ik langer met mijn donorhart geleefd dan met mijn eigen hart. Dan accepteer je dat je het ermee moet doen.’
Slag of stoot
Dat zijn donorhart al veertig jaar ‘in bedrijf’ is, is bijzonder. Gemiddeld gaat een donorhart tien tot vijftien jaar mee. Waarom zijn hart al zo lang meegaat? ‘Ik doe zo normaal mogelijk: gezond zoutarm eten, heel matig drinken, voldoende bewegen.’
Niet dat Riks levensloop zonder slag of stoot was. Mede door de afweer onderdrukkende medicatie werd zeven jaar geleden zijn nierfunctie zo slecht dat ook een niertransplantatie nodig was. ‘Ik heb anderhalf jaar moeten dialyseren. En het nieuwe hart is inmiddels ook beschadigd. In 2010 kreeg ik een hartinfarct.’
Muziek
Maar toch. Hou ‘m recht zo die gaat, zo staat Rik inmiddels in het leven. Muziek luisteren, sport kijken, werken, leven. ‘Ik maak me niet druk. Ik kan me meer opwinden over mijn werk dan over mijn hart.’
Complexe zorg
Als universitair medisch centrum richt het Erasmus MC zich op patiënten die complexe zorg nodig hebben en op patiënten met een zeldzame aandoening. Voor die patiënten beschikken wij over de specifieke expertise en voorzieningen. Zoals beschreven in Koers28, de strategie van het Erasmus MC.
