Het Erasmus MC Transplantatie Instituut voert jaarlijks tien tot vijftien levende levertransplantaties uit. Dat houdt in dat een levende donor een deel van zijn lever doneert aan een ernstig zieke naaste. ‘Het resterende deel van de lever bij de donor groeit na de operatie binnen zes tot acht weken weer aan tot zijn normale grootte.’
Tot voor kort werden deze levende leverdonoren allemaal geopereerd met een intensieve open operatie waarbij de buik met een grote snede van het borstbeen tot aan de navel werd geopend om het deel van de lever uit te nemen.
Sinds september 2025 voert het transplantatieteam de operatie bij voorkeur uit met een Da Vinci operatierobot. Met zo’n operatierobot wordt een zogeheten sleutelgatoperatie gedaan: via een aantal kleine openingen wordt de lever vrij gelegd en gesplitst, waardoor donoren minder pijn hebben na de operatie en sneller herstellen.
Transplantatiechirurg Robert Minnee
Robert: ‘Mensen rapporteren na een robotoperatie minder pijnklachten en ze herstellen na ontslag uit het ziekenhuis aanzienlijk sneller dan na een zogeheten open procedure. Een van de donoren die ik opereerde met de robot, had al na drie weken geen centje pijn meer. Alsof er niets is gebeurd, zei hij.’
Bij een operatie met de robot worden via kleine sneetjes in de buikwand een camera en armen met instrumenten in de buikholte gebracht. De chirurg bedient deze instrumenten op afstand vanuit een console – een soort cockpit met driedimensionaal zicht in de buik – die in de operatiekamer staat.
Voor een operatie met zo’n robot is veel training en expertise nodig: het gehele transplantatieteam volgde een intensief opleidingstraject. Zo ging Robert naar een vooraanstaand ziekenhuis in Taiwan voor een training, terwijl zijn collega-chirurg Waqar Farid drie maanden training volgde in Riyadh, Saudi-Arabië, een van ‘s werelds grootste centra voor deze ingreep.
Een operatie met de robot duurt iets langer dan een open procedure, zegt Robert, al werpt de ervaring die het transplantatieteam heeft opgebouwd nu al zijn vruchten af. ‘De eerste operatie met de robot duurde 10 uur en 45 minuten, de zesde was in iets meer dan 8 uur klaar. We zijn zeer tevreden dat deze nieuwe techniek nu al goede resultaten oplevert en bijdraagt aan een sneller herstel van de levende leverdonoren.’
Technisch umc
De zorgvraag stijgt, terwijl de arbeidsmarkt steeds krapper wordt. Daarom is het nodig om steeds meer te innoveren in de zorg. Als technisch universitair medisch centrum ontwikkelt en implementeert het Erasmus MC samen met universiteiten en bedrijven innovatieve technologieën. Zoals beschreven in Koers28, de strategie van het Erasmus MC. Lees ook het verhaal van onze patiënt Jeroen van Leeuwen.
