Nederland en Europa zijn sterk afhankelijk van een beperkt aantal producenten van werkzame stoffen voor geneesmiddelen. Hierdoor kunnen tekorten ontstaan wanneer productieproblemen of internationale spanningen optreden. Tegelijkertijd worden grote hoeveelheden medicijnen vernietigd, wat leidt tot verspilling van grondstoffen en onnodige milieubelasting.
Het onderzoeksproject REMEDY onder leiding van Dr Lisa-Marie Smale wil daar verandering in brengen: ‘Het idee is niet om oude medicijnen opnieuw aan patiënten uit te geven, maar om de bruikbare ingrediënten eruit terug te winnen en deze opnieuw te gebruiken bij de productie van nieuwe medicijnen. Het gaat dan om overgebleven medicijnen waarvan de kwaliteit niet meer geborgd kan worden en die anders in de verbrandingsoven zouden belanden.’
‘Het gaat om medicijnen die anders in de verbrandingsoven zouden belanden.’
Het project wil onderzoeken wat de wettelijke, technische en organisatorische mogelijkheden zijn. Smale: ‘Zo moet er een keten ontstaan waarin apotheken, groothandels, ziekenhuizen en fabrikanten samenwerken. En het moet voor alle partijen financieel aantrekkelijk zijn.’ Ook wordt onderzocht of patiënten vertrouwen hebben in medicijnen die gemaakt zijn met teruggewonnen ingrediënten en wordt er gekeken wat de duurzaamheidseffecten zijn van medicijnrecycling. Met het recyclen kunnen mogelijk ook de kosten worden teruggebracht.
Tabletten en capsules
REMEDY richt zich in eerste instantie op tabletten en capsules, omdat daarvan de grootste hoeveelheden worden weggegooid. Het onderzoek focust op veelgebruikte medicijnen, waaronder seizoensmedicatie, zoals middelen tegen allergieën; hart- en vaatmedicatie, zoals statines en een derde medicijngroep die later wordt gekozen op basis van maatschappelijke relevantie.
Van vijf geselecteerde medicijningrediënten wordt onderzocht of deze kunnen worden teruggewonnen. Smale: ‘Veiligheid voor patiënten staat altijd voorop. Alleen wanneer teruggewonnen ingrediënten aantoonbaar voldoen aan dezelfde kwaliteitseisen als nieuwe grondstoffen, zouden ze in aanmerking kunnen komen voor toepassing in nieuwe medicijnen.’
Consortium
Het project is ingebed in de onderzoekslijn duurzame zorg van de Intensive Care Volwassenen onder dr. Nicole Hunfeld. REMEDY ontvangt 2 miljoen euro subsidie van NWO; samen met cofinanciering door deelnemende bedrijven draagt het totale projectbudget 2,5 miljoen euro.
REMEDY staat voor A transdisciplinary framework to identify opportunities for REmanufacturing MEDicines to enhance SustainabilitY. In de lead is dr. Lisa-Marie Smale van het Erasmus MC. Naast het Erasmus MC, doen de Erasmus Universiteit Rotterdam, Hanze University of Applied Sciences, Maastricht University en SIR Institute for Pharmacy Practice and Policy mee aan het consortium. Naast het NWO droegen Brocacef groep, Laboratorium Ofichem, Katwijk Chemie, Apotheek A15, Laboratorium der Nederlandse Apothekers, Fagron, VGZ, Pharmaswap en IQVIA bij aan de financiering. Andere samenwerkingspartners zijn Symeres, University of Groningen, Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, Apotheek van Amerongen, Gupta strategists, Jacqueline Postma als patiëntvertegenwoordiger.
