Convergentie

Rolstoelgebruiker en begeleider naast elkaar dankzij opzetstuk

Hoe fijn zou het zijn als een rolstoelgebruiker en de begeleider zich niet achter elkaar, maar naast elkaar kunnen voortbewegen, zoals twee wandelaars zonder beperkingen? Ingenieurs, fysiotherapeuten en studenten vonden een oplossing.

Deel
11 likes
Leestijd 4 min
Ziggy – opzetstuk voor rolstoel

Als fysiotherapeut voor kinderrevalidatie bij revalidatiecentrum Rijndam weet Nicole van den Dries-Luitwieler wat het is om mensen in een rolstoel voort te duwen. Als moeder van een volledig zorgafhankelijk kind is ze bovendien ervaringsdeskundige. ‘Mijn dochter geniet enorm als ik met haar ga wandelen, maar ze communiceert non-verbaal, door schreeuwen en lichaamsbewegingen. Om met haar te communiceren, moet je dus stilstaan en kijken’, vertelt Van den Dries-Luitwieler.

Epileptische aanval

Contact houden tijdens het lopen is niet alleen prettiger, maar is bij deze doelgroep vaak echt cruciaal. ‘Deze kinderen hebben allemaal verschillende problemen, dus je moet ze observeren, zodat je tijdig kunt ingrijpen als een kind bijvoorbeeld verstikkingsverschijnselen krijgt door een reflux, of een epileptische aanval door de lichtprikkels buiten. Het is heel complex’, aldus Van den Dries-Luitwieler.

‘Het is het natuurlijkst om naast de rolstoel te lopen’, zegt Van den Dries-Luitwieler. Dat idee kan een revolutie teweegbrengen in rolstoelgebruik voor veel verschillende gebruikersgroepen, van meervoudig gehandicapte kinderen tot dementerende ouderen.

Ziggy – net als de kat

De zoektocht naar een oplossing wordt geleid door Heike Vallery, hoogleraar Human Motor Augmentation bij de TU Delft en honorair hoogleraar innovatieve revalidatietechnologie bij de afdeling Revalidatiegeneeskunde van het Erasmus MC. Ze legt uit: ‘Als je gewoon een stang aan de zijkant van een rolstoel zou bevestigen, zou de rolstoel in een rondje bewegen als je tegen de stang duwt. Moment = kracht x afstand. Dat is het natuurkundige principe.’

Samen met werktuigbouwkundig ingenieur Lucy Bennett en promovendus Bram Sterke vond ze een ongelooflijk elegante oplossing: een eenvoudig duwhandvat en een aangepast zwenkwieltje. Hun oplossing, die ze Ziggy noemden naar de zeventien jaar oude kat van Bennett, houdt in dat de rolstoel onder een schuine hoek wordt bestuurd.

Met Ziggy kan elke rolstoel even gemakkelijk en effectief vanaf de zijkant kan worden voortgeduwd als van achteren.

Er is patent aangevraagd op het idee, dat vergelijkbaar is met scheefhangen op de fiets om een bocht te maken, en waarmee elke rolstoel even gemakkelijk en effectief vanaf de zijkant kan worden voortgeduwd als van achteren.

Op tournee door Nederland

Met financiering van het revalidatiecentrum Rijndam en het Erasmus MC leidt Bennett het project nu in de volgende fase: gebruikers bereiken. ‘Bij elke technische oplossing is het belangrijk om de gebruiker centraal te stellen. Doe je dat niet, dan vergeet je soms degene die ermee moet worden geholpen, wat het product meestal niet ten goede komt’, zegt Bennett, die gebruikers altijd bij elke stap van haar ontwerpprocessen betrekt.

TU Delft-studenten BioMechanical Engineering Job Sesink (links), Mark Noordermeer (rechts) en Anne-Wil van Werkhoven tonen het voorlopige prototype aan Nicole van den Dries-Luitwieler en haar dochter Yrsa. Tijdens hun bezoek maken ze kennis met Yrsa en vragen zowel moeder als dochter naar hun mening en input voor de ontwikkeling van het prototype.

‘Momenteel maken we het volgende prototype van Ziggy gereed voor een tournee langs Nederlandse verzorgingshuizen, dagopvangverblijven en andere groepen gebruikers. Wij zijn altijd op zoek naar andere perspectieven en deze tournee helpt ons daarbij.’

Op weg naar een start-up

Met flinke steun van zijn gebruikers is Ziggy nu hard op weg om een commercieel verkrijgbaar product te worden. Aan de laatste ontwikkelfase van het project is bijgedragen door een groep honoursstudenten van de TU Delft: Job Sesink, Anne-Wil van Werkhoven, Mark Noordermeer, Shane van Rhijn, Tim van Baast en Evy Ligtvoet. ‘Zij hebben allerlei innovatieve en elegante ontwerpen, talrijke prototypes en een hoop enthousiasme aan het project toegevoegd’, vertelt Bennett. ‘In samenspraak met gebruikers wisten ze technisch verantwoorde ontwerpen te produceren. We waren daar enorm van onder de indruk.’

Bennett is van plan om Ziggy na de laatste technische ontwikkelingen in 2022 tot een sociale onderneming te maken.

Meer informatie: TU Delft

Schoolvoorbeeld van convergentie

Volgens Heike Vallery is het project een schoolvoorbeeld van samenwerking in het kader van de convergentie van de Erasmus Universiteit Rotterdam, het Erasmus MC en de TU Delft. ‘Een gebruiker of therapeut of familielid komt bij ons met een vraag waar we zelf nooit opgekomen zouden zijn. Vervolgens gaan wij als interdisciplinaire groep van ingenieurs en therapeuten het probleem onderzoeken en schakelen we studenten of promovendi in’, zegt ze. ‘Het zou mooi zijn als veel meer mensen dergelijke individuele gevallen zouden aandragen. In de huidige samenwerking hebben we al dagelijks contact met collega’s van de kliniek, maar er leven veel interessante vragen bij mensen die niet bekend zijn met het onderzoek.’

Lees ook