Diëtisten en wetenschappelijk onderzoekers dr. Kirsten Berk en Carmen Dietvorst blikken tevreden terug op het onderzoek. Ongeveer anderhalf jaar geleden meldde de organisatie HarvestCare zich bij Dietvorst en Berk met een idee. Wat gebeurt er als we mensen die moeilijk kunnen rondkomen én die diabetes type 2 hebben, gratis biologische groentepakketten aanbieden? Heeft dat dan effect op hun gezondheid? En blijven deze mensen meer groenten eten?
Kookworkshops
Berk en Dietvorst tuigden een kleine gerandomiseerde studie op, in samenwerking met een wijkcentrum in Rotterdam-Zuid. HarvestCare zorgde voor de voedselpakketten, de diëtisten van diëtistenpraktijk HRC monitorden de deelnemers, die óf de voedselboxen kregen, óf in een controlegroep zaten. Ook werden er kookworkshops gegeven, zodat de deelnemers iets lekkers leerden maken van de gratis voeding.
‘Diabetes is een sociaal probleem, dat we met name zien in armere wijken’
‘Diabetes is een sociaal probleem. We zien diabetes veel vaker in grote steden, met name in armere wijken waar de voedselomgeving beduidend anders is dan elders: er is in die wijken veel aanbod van fastfood en weinig aanbod van vers, gezond voedsel’, lichten Kirsten Berk en Carmen Dietvorst toe. ‘26 procent van de inwoners in die wijken verkeert in voedselarmoede. Dat maakt het nog moeilijker hun diabetes goed te regelen.’
Appgroep
Aan het onderzoek deden 35 mensen uit Rotterdam-Zuid mee. Alle deelnemers kregen de gebruikelijke diabeteszorg: drie keer een consult bij een diëtist. De ene helft van de groep kreeg daarnaast wekelijks gratis biologische en plantaardige voedselboxen, twee kookworkshops en kwam in een appgroep bijeen waarin ze hun ervaringen konden delen, en foto’s van de maaltijden die ze klaar maakten.
‘De deelnemers hebben nog steeds contact met elkaar’, weet Dietvorst. ‘Het was ontzettend leuk om te zien hoe ze met elkaar aan de slag gingen.’
Vriendschappen
Berk: ‘We zagen dat ook terug in de resultaten op het gebied van kwaliteit van leven. Die ging erop vooruit. De mentale en emotionele gesteldheid, het ervaren van pijn en algemene gezondheidwerden beter. Dat heeft ook te maken met de vriendschappen die hier werden gesloten.’
De lijst van overige positieve effecten is lang: er werden minder calorieën ingenomen, en meer vezels, bloedsuikers gingen omlaag, sommigen vielen een paar kilo af. Gemiddeld ging ook het medicijngebruik iets omlaag.
‘Dit was een kleine pilotstudie’, haast Berk zich te zeggen. ‘Een kleine groep deelnemers die we in totaal een half jaar hebben gevolgd.’
Blijvend
De vraag is nu of de effecten blijvend zijn en in hoeverre die zich uitstrekken op andere domeinen. Daarom hebben Berk en Dietvorst de vervolgstudie Voedsel op Recept opgezet die binnenkort begint. Dietvorst: ‘We hebben de studie uitgebreid met deelnemers in Rotterdam-West en we volgen hen langduriger dan in de eerste pilot.’
Berk: ‘De afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg gaat bestuderen wat de brede sociale impact is van de voedselpakketten: heeft het initiatief effect op eenzaamheid, op stress en op sociale verbondenheid? En we willen natuurlijk ook uitzoeken of dit project te implementeren is, bijvoorbeeld of we de biologische boeren die de groenten leveren, kunnen betalen met geld van de geboekte gezondheidswinst.’
Kirsten Berk en Carmen Dietvorst
Meedoen?
Mensen met een inkomen tot ongeveer 25.000 euro én die diabetes type 2 en overgewicht hebben, kunnen de website raadplegen voor meer informatie.
Preventie
Preventie helpt mensen langer en gezonder te leven. Met onze kennis over het voorkomen van ziektes en het verbeteren van de gezondheid, biedt het Erasmus MC objectieve informatie aan overheden, beleidsmakers en de preventiepraktijk. Zo nemen we verantwoordelijkheid voor een gezonder mens in een gezonde omgeving. Zoals beschreven in Koers28, de strategie van het Erasmus MC.
