Voor de revalidatie en het afstellen van een cochleair implantaat (CI) moesten slechthorenden tot nu toe meerdere keren naar het ziekenhuis komen. Maar dat is niet langer nodig voor alle afspraken. Audiologen Nienke Homans en Jantien Vroegop toonden onlangs in twee studies met 74 CI-dragers aan dat een afstelafspraak op afstand via een beveiligde verbinding, ook wel remote fitting, even goed werkt als een afspraak op de polikliniek.
De onderzoekers vergeleken de uitkomsten van de digitale met de fysieke afspraken en zagen daarna geen verschil in hoorresultaten. ‘De kwaliteit van de uitkomsten was vergelijkbaar. Het horen en spraakverstaan na programmering op afstand doet niet onder voor die van persoonlijke sessies’, vertelt Homans.
Smartphone
De audiologen maakten gebruik van een nieuwe smartphoneapp, waarmee zij het implantaat via bluetooth kunnen programmeren. De audioloog en de CI-drager staan in contact met elkaar via beeld en geluid. Enkele deelnemers lieten weten dat ze thuis soms moeite hadden om de audioloog te verstaan, maar dat zij dankzij de aanwezigheid van een horende partner toch goed hadden kunnen deelnemen. ‘Het mooie is dat CI-dragers alleen hun telefoon nodig hebben. Op één mislukte verbinding na verliepen alle sessies nagenoeg probleemloos’, aldus Homans.
Audiologen Jantien Vroegop (links) en Nienke Homans. Fotograaf: Esther Morren.
Zorg op afstand
Op afstand zorg bieden is een belangrijke ontwikkeling in het toegankelijk houden van de zorg in de toekomst. Door vergrijzing van de bevolking en betere techniek is een CI voor steeds meer mensen met gehoorverlies een optie, terwijl er ook steeds meer mogelijkheden zijn om deze apparatuur op afstand af te stellen.
Besparing
De onderzoekers berekenden dat deze nieuwe werkwijze 45 tot 60 minuten per CI-drager bespaart. Dit komt overeen met een tijdwinst van ongeveer 15 procent voor het revalidatietraject. In de praktijk betekent het dat één van de vier afspraken thuis kan plaatsvinden.
De programmering op afstand scheelt de CI-drager reistijd en -kosten. De meesten gaven aan dat ze op afstand aanmeten aan anderen aanbevelen en in de toekomst waarschijnlijk kiezen voor aanpassing op afstand. Ook werd opgemerkt dat de sessie op afstand een goede oplossing kan zijn voor gebruikers die ver van de kliniek wonen.‘Voor sommige mensen betekent een ziekenhuisbezoek een halve dag vrij nemen, regelen van vervoer of oppas. Remote fitting haalt die drempel deels weg’, aldus Homans.
Ook bekijken de audiologen of ze korte controles en bijstellingen binnenkort ook op afstand kunnen inplannen. ‘Dat zal voor de CI-drager vaak ook een grote tijdswinst opleveren.’
CI-drager heeft op afstand contact met audioloog. Foto: Mark Robbers.
Combinatie
De nieuwe aanpak past bij de manier waarop Erasmus MC zorg wil organiseren: dichtbij wanneer het kan, in het ziekenhuis wanneer het moet. ‘We zien een hybride model voor ons’, legt Homans uit. ‘In eerste instantie een combinatie van fysieke afspraken en een digitale, tenzij de CI-drager liever naar het ziekenhuis komt.’
Ook kan remote fitting helpen om de toenemende zorgvraag op te vangen. ‘Als we één afspraak tijdens het revalidatietraject op de polikliniek kunnen vervangen door een sessie op afstand, ontstaat er ruimte voor anderen. Dat is winst voor de toegankelijkheid van onze CI-zorg’, besluit Homans.
Tieners en jongvolwassenen
Ook werd onderzocht of tieners en jongvolwassenen met een cochleair implantaat hun gehoor thuis kunnen testen via een app. De uitkomsten zijn veelbelovend, aldus Vroegop. Bijna vier op de vijf jongeren en negen op de tien ouders zijn enthousiast over deze manier van zorg op afstand. ‘Hoewel vervolgonderzoek nodig is, voordat deze thuismonitoring de standaard klinische controle kan vervangen, lijkt het nu al een waardevolle aanvulling voor specifieke momenten.’ Gijs (12) laat in deze video zien hoe dat werkt op zijn telefoon.
Jubileum
Het CI-team viert op 10 april 2026 zijn 25-jarig jubileum. Het centrum is gespecialiseerd in cochleaire implantatie (CI) bij kinderen en volwassenen. Het multidisciplinaire team biedt diagnostiek, operaties, revalidatie en begeleiding aan slechthorenden. Het centrum biedt ook snelle trajecten, waarbij onderzoeken en uitslag soms binnen één dag plaatsvinden.
