Van cardiovasculaire aandoeningen tot mentale klachten. De menopauze heeft grote invloed op het leven van vrouwen. Het Nl WHRIC van het Erasmus MC richt zich op het ontwikkelen van technologische oplossingen.
Slechts 2 procent van al het geld dat wordt geïnvesteerd in medische technologie, gaat naar vrouwengezondheid, weet prof. Hanneke Takkenberg, een van de oprichters van het Nl WHRIC. ‘En van het geld dát wordt geïnvesteerd in ‘femtech’ gaat slechts een fractie naar technologische innovaties voor verlichting van klachten door de menopauze.’
De menopauze, wil Takkenberg maar zeggen, is een groot niemandsland. Maar de overgang heeft wel een aantoonbaar negatieve invloed op de kwaliteit van leven van vrouwen. En werkt daarmee nadelig door op hun gezin, hun directe omgeving, hun werk, en dus de economie. Plus: de helft van de wereldbevolking krijgt er uiteindelijk een keer mee te maken. ‘Het is dus een ontzettend belangrijk onderwerp waar nu ein-de-lijk wat meer aandacht voor komt’
Het Nl WHRIC krijgt van Health~Holland een subsidie van vijf miljoen, toegekend aan het programma Menopause Matters; ze gaan de miljoenen verdelen over tien reeds ingediende veelbelovende projecten met één van de drie thema’s:
- cardiovasculaire aandoeningen (de menopauze is van invloed op het hart- en vaatstelsel van vrouwen)
- mentale klachten als gevolg van menopauze
- de invloed van menopauze op botten en spieren (denk aan bekkenbodem en botontkalking).
‘Academische wetenschappers en ontwerpers uit de medisch technologische industrie gaan samen innovaties ontwikkelen en onderzoeken. Je kunt dan denken aan online platforms, apps en portalen, maar ook aan bepaalde devices’, zegt Takkenberg, die zich voorzichtig moet uitdrukken. Goede ideeën voor technologische noviteiten dienen immers te worden beschermd tegen plagiaat.
‘In de menopauze krijgen veel vrouwen last van de bekkenbodem, wat urine incontinentie kan veroorzaken. Dit verslechtert de kwaliteit van leven van vrouwen echt enorm. Maar tot op heden is men niet verder gekomen dan het ontwikkelen van verbandjes. Hoe mooi zou het zijn als er bijvoorbeeld een device wordt ontwikkeld dat iets doet met de spierspanning in de bekkenbodem?’
Bloeddrukchallenge
Nog een voorbeeld: internist vasculaire geneeskunde prof. Jeanine Roeters van Lennep ontwikkelt samen met een innovatief bedrijf en wetenschappers van de Hogeschool Leiden en de TU Delft ‘bloeddrukchallenges’ voor vrouwen in de overgang.
‘Veel vrouwen weten niet dat hun bloeddruk stijgt tijdens de overgang’, schetst Takkenberg. ‘Hoge bloeddruk is de meest voorkomende risicofactor voor hart- en vaatziekten bij vrouwen. Het is verraderlijk, omdat de meeste vrouwen geen klachten hebben. Jeanine en haar team gaan een bewustwordingscampagne over hoge bloeddruk ontwikkelen en een programma opzetten om hoge bloeddruk via voeding en leefstijl te behandelen.’
In de tien projecten wordt samengewerkt met een keur aan partijen, zoals Amsterdam UMC en Universiteit Twente, waar al druk wordt gewerkt aan femtech. Ook Vuurvrouwen -belangenbehartiger van vrouwen in de overgang – en het Borski Fonds – een netwerk van vermogende vrouwelijke investeerders – zijn van de partij.
Het Netherlands Womens Health Research & Innovation Centre werd op 7 maart 2025 opgericht. Het centrum brengt kennis over vrouwengezondheid en medisch wetenschappelijk onderzoek en innovaties op dat gebied samen.
Gelijke kansen
Zo’n kennisbundeling is hard nodig. Als het gaat om gelijke kansen voor mannen en vrouwen op een gezond leven, doet Nederland het bedroevend slecht. ‘In de laatste Global Gender Gap Index van het World Economic Forum staat Nederland op plek 121, van 148 landen. We hebben dus nog veel te doen.’
Dit samenwerkingsproject is mede gefinancierd door inzet van een PPS-subsidie die door Health~Holland is toegekend aan het programma Menopause Matters, ter stimulering van publiek-private samenwerkingen. Health~Holland is het boegbeeld van de Nederlandse Topsector Life Sciences & Health (LSH).
