Actueel

Onderzoek naar Covid-19 vaccins bij kwetsbare patiënten van start

Verschillende onderzoeksgroepen gaan onderzoek doen naar de werking van Covid-19 vaccins bij patiënten met een verstoord immuunsysteem. Elke onderzoeksgroep ontvangt hiervoor een subsidie van ZonMw.

29 likes
Leestijd 2 min

Hero alt/video title

Covid-19_vaccin

Het Erasmus MC, het UMC Groningen en andere ziekenhuizen werken samen in een groot Covid-19 onderzoeksprogramma. Gesubsidieerd door ZonMw gaan ze kennis opdoen voor kwetsbare patiënten en hun behandelaars en zetten ze zich in voor een optimale vaccinatiestrategie bij deze groepen.

Vaccinfabrikanten onderzoeken vaccins vooral in relatief gezonde volwassenen. Kwetsbare groepen met een verstoord immuunsysteem worden maar deels meegenomen. Terwijl voor hen Covid-19 extra gevaarlijk kan zijn. Samen met de afdeling Viroscience van het Erasmus MC willen de onderzoeksgroepen de immuunrespons van kwetsbare patiënten beter gaan begrijpen.

Een minder goed of anders functionerend immuunsysteem kan aangeboren zijn. Ook kan het veroorzaakt worden door immuun onderdrukkende medicijnen bij transplantatie of wanneer een patiënt chemo- of immuuntherapie ontvangt bij kanker.

Aangeboren afweerstoornis

Internist-klinisch immunoloog Virgil Dalm van het Erasmus MC leidt een van de onderzoeksgroepen. Dalm hoopt meer inzicht te krijgen in hoe een Covid-19 vaccinatie werkt bij patiënten met een aangeboren afweerstoornis. Dalm: ‘Door de verminderde functie van het afweersysteem van deze patiënten kan het zijn dat het vaccin minder effectief is of minder lang bescherming geeft. Met de resultaten zouden we graag een specifiek plan van aanpak maken voor het vaccineren van deze patiëntengroep’.

Het onderzoek wordt uitgevoerd vanuit de landelijke Werkgroep Immuun Deficiënties (WID) waarin alle Nederlandse academische ziekenhuizen deelnemen die patiënten met deze aandoeningen behandelen. Daarnaast wordt samengewerkt met de Nederlandse patiëntenvereniging, Stichting voor Afweerstoornissen (SAS).

Kankerpatiënten

Drie andere onderzoeksgroepen, die door het UMC Groningen worden aangevoerd, vinden mede plaats in het Erasmus MC. Zo onderzoekt internist-oncoloog Astrid van der Veldt samen met longarts Anne-Marie Dingemans de effectiviteit van Covid-19 vaccins bij patiënten met solide tumoren die een behandeling krijgen met chemotherapie en/of immuuntherapie. Van der Veldt: ‘Uit een eerdere survey met de Nederlandse Federatie van Kankerpatiënten (NFK) is gebleken dat patiënten met kanker heel graag gevaccineerd wensen te worden. Met de zogenaamde VOICE-studie gaan we onderzoeken in hoeverre patiënten tijdens chemotherapie en/of immuuntherapie een afweerrespons krijgen na COVID-19 vaccinatie.’

Van der Veldt en Dingemans werken hiervoor samen met onderzoekers van zoals gezegd het UMCG, maar ook met het Nederlands Kankerinstituut, het RIVM, het Integraal Kankercentrum Nederland en het NFK.

Nierpatiënten

Ook Erasmus MC internist-nefrologen Marlies Reinders, Marcia Kho en transplantatie immunoloog Carla Baan werken samen in een onderzoeksgroep, geleid door het UMCG. Zij gaan de reactie van het immuunsysteem na een Covid-19 vaccinatie onderzoeken bij patiënten met een chronische nierziekte, dialysepatiënten en niertransplantatiepatiënten. Bij de onderzoeksgroep zijn de afdelingen nierziekten van alle UMCs in Nederland, de Nederlandse Federatie van Nefrologie en de Nierpatiënten Vereniging Nederland aangesloten.

Longtransplantatie

Erasmus MC Klinisch viroloog Corine Geurts van Kessel en longarts Rogier Hoek onderzoeken tenslotte samen het UMCG drie groepen longtransplantatiepatiënten. Ze gaan kijken naar de afweer tegen Covid-19 van patiënten voor hun longtransplantatie en erna. Ze kijken ook naar patiënten met een longtransplantatie die al Covid-19 gehad hebben.

Voorbereid op nieuwe pandemieën

De onderzoeksgroepen werken allemaal samen en hanteren dezelfde protocollen. Dit maakt breed en universeel onderzoek naar de verschillende vaccins en populaties mogelijk. Met de kennis die zo wordt ontwikkeld hoopt ZonMw dat we beter voorbereid zijn bij de inzet van vaccins tijdens eventuele nieuwe pandemieën.