Schurft is een besmettelijke huidaandoening veroorzaakt door de schurftmijt, een spinachtig beestje dat gangetjes graaft in de huid en daar eitjes legt. Dat leidt tot hevige jeuk en rode bultjes die vooral ’s nachts opspelen. Het is zeer besmettelijk via langdurig huid-op-huidcontact en beddengoed of kleding, en gaat niet vanzelf over. Een behandeling met speciale crèmes of tabletten moet daarvoor zorgen.
Veel gedoe
Die behandeling is veel gedoe’, legt onderzoeker Wilma Stolk uit. Zij is initiator en coördinator van Schurft aan schurft!. ‘Je moet jezelf behandelen, je contacten en ook nog eens zorgen dat je omgeving vrij van mijten is. Als daarin iets fout gaat dan is de behandeling vruchteloos’, schetst Stolk. ‘Daar komt bij dat heel vaak meerdere behandelingen nodig zijn.’
Schurft leek een vergeten ziekte, maar beleefde de afgelopen jaren in Nederland en andere Europese landen een opleving. Vooral plekken waar veel mensen samenkomen en -leven vormen een risico. Denk daarbij aan studentenhuizen, verzorgingshuizen en kinderdagverblijven.
Zelfschraapsels
Het nieuwe initiatief zet in op een aantal pijlers om de ziekte de kop in te drukken. ‘Patiënten moeten snel en effectief behandeld worden’, zegt Stolk. ‘Hiervoor moeten we eerst de diagnosestelling verbeteren.’ Schurft is soms namelijk lastig te onderscheiden van andere huidaandoeningen zoals eczeem. Daardoor komt de diagnose soms te laat.
‘Wij zouden graag een zelftest hebben voor schurft, en gaan daarom onderzoeken of de aandoening aan te tonen is in huidschraapsels. Die kan een mogelijke patiënt zelf afnemen.’ Met deze zelf-afname hebben Stolk en haar collega’s al een succesvolle pilot gedraaid. ‘Die willen we vergroten. Met meer proefpersonen hopen we statistisch aan te tonen dat deze zogenaamde zelfschraapsels net zo goed zijn als die van een arts.’
Diagnose
Een snelle diagnose is zeer essentieel omdat daardoor de ziekte bijtijds kan worden vastgesteld. Een eerdere behandeling kan klachten vlotter verminderen. Bovendien lopen contacten van de patiënt minder kans op een besmetting en maken patiënten alleen schoonmaakinspanningen en -kosten als er daadwerkelijk sprake is van schurft.
Onderdeel van de diagnose is verder het opzetten van een beeldbank met foto’s van de aandoening. Met meer beelden kunnen artsen beter worden getraind om de ziekte te herkennen. Daarnaast kunnen onderzoekers op termijn ook AI-tools bouwen om dat te doen.
Schurft-app
In de behandeling van schurft willen de initiatiefnemers daarnaast moderne technologie inzetten. ‘We willen een app ontwikkelen die de patiënt en zijn contacten helpt om alle stappen in de behandeling correct uit te voeren’, aldus Stolk. ‘Voordeel daarvan is dat je alle info makkelijker voorhanden hebt en motiverende berichten kan ontvangen. De app wijst je er bovendien op dat je jouw nauwe contacten moet informeren.’
In Schurft aan schurft! doen Stolk en haar collega’s ook onderzoek naar uitbraken: hoe kunnen we die voorkomen of beter managen? Zij kijken hierbij ook naar innovatieve diagnostiek. Kan een uitbraak misschien worden ontdekt of gemonitord door te kijken naar de aanwezigheid van schurft in bijvoorbeeld wasmachinewater?
Schurftepidemie stoppen
‘Uiteindelijk willen we weten hoe we de schurftepidemie kunnen stoppen’, zegt Stolk. ‘Is het voldoende om sneller te diagnosticeren en beter te behandelen, of gaat dat pas lukken met nieuwe medicijnen of grootschalige behandeling van risicogroepen?’ Stolk en haar collega’s hopen deze vragen over drie jaar beantwoord te hebben. Dat kunnen zij doen dankzij een beurs van ZonMw, de financieringsorganisatie voor innovatie en onderzoek in de gezondheidszorg. Die heeft het project 500.000 euro toegekend.
Passende zorg
Het Erasmus MC biedt de zorg die aansluit bij de behoefte van de patiënt: zorg die de patiënt samen met de behandelaar kiest. En zorg die plaatsvindt op de juiste plek: in ons universitair medisch centrum, een ander ziekenhuis, thuis of waar dan ook. Zoals beschreven in Koers28, de strategie van het Erasmus MC.
