Hoewel cannabisolie of CBD-olie eenvoudig verkrijgbaar is, wordt het gebruik tijdens de zwangerschap door artsen en onderzoekers afgeraden. Toch wordt het vaak via mond‑tot‑mondreclame en op sociale media aangeraden als middel tegen zwangerschapskwalen, zoals ochtendmisselijkheid.
‘Omdat het een natuurlijk product is, denken veel mensen dat het veilig is’, leggen onderzoekers dr. Michelle Broekhuizen en Madhavi Harhangi van de afdeling Neonatologie uit. ‘Daar kunnen we dus niet meer vanuit gaan. CBD gaat door de placenta heen en komt bij de baby. Daarnaast heeft ook duidelijke effecten op de bloedvaten in de placenta, dat is nu ook wetenschappelijk bewezen.’
Testen op gezonde placenta’s
De placenta, ook wel moederkoek genoemd, is een orgaan dat een baby via de navelstreng verbindt met de moeder. Het zorgt voor de uitwisseling van zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen waardoor haar baby goed kan groeien. En het is een belangrijke bron van informatie over de gezondheid van de foetus. Onderzoekers van het Placenta Lab gebruiken deze informatie om toekomstige zwangerschappen te verbeteren.
In het Placenta Lab staat daarom een perfusie-apparaat waarmee een gezonde placenta na de geboorte nog 4 uur in leven kan worden gehouden. Door aan de nagebootste bloedcirculatie de actieve stof van cannabisolie toe te voegen, konden de wetenschappers de invloed op de placenta nauwkeurig volgen.
Foto: Een deel van een placenta in het perfusie-apparaat
THC meegenomen
Ze keken niet alleen naar de invloed van CBD, maar wilden ook weten wat tetrahydrocannabinol (THC) doet met de bloedvaten in de placenta. THC zit meestal niet in gewone CBD-olie, maar zwangere vrouwen kunnen er wel mee in contact komen door cannabis te roken of medicinale cannabisolie te gebruiken.
‘We zagen dat beide stoffen een ander effect hebben in de bloedvaten van de placenta’, licht Harhangi toe. ‘CBD maakt de bloedvaten wijder en THC zorgt juist voor vernauwing van de bloedvaten. Wat de gevolgen daarvan zijn voor de foetus, onderzoeken we nu. Vernauwing is nooit goed, maar ook verwijding kan negatieve gevolgen hebben. Zo kan er te veel bloed naar de placenta gaan en niet naar de baby.’
Placenta Lab
Het Placenta Lab is een samenwerking met de afdelingen Neonatologie, Gynaecologie en Farmacologie. Hier worden gedoneerde placenta’s van gezonde moeders en van moeders met aandoeningen zoals pre-eclampsie, hoge bloeddruk of zwangerschapsdiabetes onderzocht. Ze worden direct na de bevalling naar het laboratorium gebracht, want ze moeten binnen een half uur aan het perfusie-apparaat worden gelegd. ‘Vaak is dit overdag na een geplande keizersnede, maar het komt ook voor dat we laat op de avond worden gebeld dat er een placenta onderweg is na een spontane bevalling’, vertelt Harhangi. ‘Dat houdt ons werk heel afwisselend.’
Endocannabinoïde systeem
Er zijn ook aanwijzingen dat CBD kan zorgen voor de ontregeling van het endocannabinoïde systeem (ECS). De naam komt van ‘endo’, dat lichaamseigen betekent en ‘cannabinoïde’ van cannabis. ‘Dit systeem maakt in het lichaam stoffen die sprekend lijken op de stoffen in cannabis en is heel belangrijk bij de ontwikkeling van de placenta en de foetus’, geeft Broekhuizen aan. ‘Het speelt ook een rol bij het op gang komen van de bevalling.’
‘Als een zwangere vrouw cannabis of cannabisolie gebruikt, herkent dit systeem de CBD als lichaamseigen stof en kan het systeem verstoord raken’, vult Harhangi aan. ‘De kans is groot dat er dan dingen misgaan, zoals het niet goed op gang komen van een bevalling. Dit zijn we nu aan het onderzoeken.’
Wees voorzichtig
In het vervolgonderzoek kijken Broekhuizen en Harhangi niet alleen naar gezonde placenta’s, maar ook naar placenta’s van moeders die cannabis of cannabisproducten gebruikten tijdens hun zwangerschap. ‘We bestuderen ook daarvan de bloedvatfunctie en de hormoonproductie om erachter te komen wat de effecten van cannabis in de placenta kunnen zijn,’ aldus Harhangi. ‘Maar dat de cannabisstof CBD de placenta en de foetus bereikt, is voor ons al genoeg reden om zwangere vrouwen met klem te adviseren geen cannabisolie of cannabis te gebruiken, of te stoppen als ze dat wel doen.’
Foto: Madhavi Harhangi (links) en Michelle Broekhuizen.
Preventie
Preventie helpt mensen langer en gezonder te leven. Met onze kennis over het voorkomen van ziektes en het verbeteren van de gezondheid, biedt het Erasmus MC objectieve informatie aan overheden, beleidsmakers en de preventiepraktijk. Zo nemen we verantwoordelijkheid voor een gezonder mens in een gezonde omgeving. Zoals beschreven in Koers28, de strategie van het Erasmus MC.
