Rond haar dertigste merkte Esther Blaauw (59) dat haar gehoor achteruitging. Het begon subtiel, telefoongesprekken klonken anders aan beide oren. ‘Alsof er twee verschillende mensen aan de lijn waren’, vertelt ze. Een gehoortest bij de KNO-arts bevestigde wat ze al vermoedde: gehoorverlies.
Niet veel later komt daar tinnitus bij, een allesoverheersende piep die haar leven binnendringt. ‘Alsof iemand met een drilboor in je hoofd zit, verschrikkelijk. Slapen was de enige ontsnapping, dan hoorde ik het niet.’
Steeds eenzamer
Blaauw werkt in een omgeving waar veel wordt vergaderd. Met hulpmiddelen zoals tafelmicrofoons die het geluid versterken naar haar gehoorapparaat, hield ze het een tijd vol, maar uiteindelijk lukte dat ook niet meer. ‘Ik voelde me steeds eenzamer, zelfs depressief. Je doet niet meer mee.’
Thuis werd het gemis nog pijnlijker. Haar dochters betrokken haar steeds minder bij hun beslommeringen. ‘Ze dachten: mama hoort het toch niet. Soms vroeg ik wel drie keer wat er werd gezegd. Ik verloor de verbinding met hen in de laatste jaren voor de operatie.’
Muziek, haar grote liefde, glipt ook weg. Blaauw zong in een coverband en later in een kwartet, maar het wordt steeds moeilijker om de juiste toon te vinden. ‘Ik wist soms niet eens meer waar we in het nummer zaten.’
Tinnitusaanval
Zes jaar geleden kreeg Blaauw een zware tinnitusaanval. Dagenlang hield het aan, en daarna bleek ze nóg meer gehoor kwijt. Het ging ineens snel. Zelfs een prednisonkuur hielp niet. ‘Toen wist ik: dit gaat niet meer vanzelf beter worden.’ Toch duurde het wel even voordat ze openstond voor een cochleair implantaat (CI). ‘Ik ontdekte dat er geen gat in je schedel wordt geboord’, lacht ze. ‘Maar het idee aan een operatie, naalden en narcose. Ik vond het doodeng.’
Dat veranderde pas toen ze zich echt ging verdiepen en informatie las van lotgenoten via Facebookgroepen. ‘Ik las zoveel positieve verhalen. Dat hielp me enorm en gaf me zoveel steun.’ Ook kwam ze in contact met twee ervaringsdeskundigen. ‘Toen wist ik het zeker. Ik wil dit ook.’ Ze kwam op een wachtlijst.
De operatie
Begin december 2024 vindt de operatie plaats in een kliniek. Die verloopt goed, ondanks dat ze haar restgehoor aan één kant en een deel van haar evenwicht verliest. Blaauw is zo opgelucht dat ze bij thuiskomst met familie gebak eet in plaats van in bed kruipt. Daarna gaat het mis. ‘De eerste dagen waren zwaar. De wereld tolde. Ik kon niet eens staan. Daar wil ik anderen voor waarschuwen: Pak na de operatie je rust!’
Twaalf dagen later is het tijd voor de activatie van haar CI in Erasmus MC. ‘De audioloog zette het implantaat aan. Je krijgt na jaren ineens geluid binnen. Robotachtig, maar wel verstaanbaar. Ik kon mijn partner en de arts meteen horen praten. Dat was zó bijzonder.’ Binnen een week draagt Blaauw haar CI zeventien uur per dag. ‘Ik vond het moeilijk om hem ’s avonds uit te doen. Dan viel ik terug in die stille wereld.’
Ontdekkingsreis
De eerste maanden zijn een ontdekkingsreis. Sommige geluiden herkent ze niet meer. ‘Ik werd gek van een scherp geluid in de tuin. Bleek een krekel, die had ik al honderd jaar niet meer gehoord.’ Ook hoort ze ineens haar partner boven zijn nagels knippen. ‘Dat soort kleine dingen, ik ben er blij mee.’
Alleen kenners zien dat Esther Blaauw een cochleair implantaat draagt. Fotograaf: Ruud Koppenol.
Het CI-geluid is anders dan natuurlijk gehoor, maar wel helder. ‘Het is kristalhelder, zonder vervorming. Dat is echt een cadeau, volgens Blaauw. En ze blijft realistisch en hoopvol. ‘Het wordt nooit zoals het was, maar je krijgt zóveel terug. Focus daarop. Ik weet dat mijn vrienden bij een concert iets anders horen dan ik, maar ik geniet er wel van.’
Muziek
Muziek luisteren en maken blijft een uitdaging. Lage tonen, zoals de bas, worden niet door het CI opgepakt. ‘Ik zag de bassist spelen, maar hoorde niets. Heel gek.’ Esther koestert dan ook wat ze nog wel hoort aan lage tonen met haar andere oor.
En ze geeft niet op. Ze volgt een muzikale gehoortraining voor CI-dragers, Musi-CI van Joke Veltman, en experimenteert met instellingen van haar CI-programma. En het werkt: Blaauw zingt weer en repeteert weer met haar kwartet. Ook geeft ze binnenkort een presentatie én optreden op een CI-bijeenkomst. ‘Dat ik weer kan zingen, dat had ik nooit durven dromen.’
Grootste geschenk
Ook op haar werk bloeit ze op. Ze kan weer meedoen met gesprekken, vergaderingen en sociale momenten. ‘Collega’s zeiden: je doet weer mee. Dat raakt me enorm.’ Thuis is de verandering misschien wel het grootst. ‘Mijn dochters hebben hun moeder terug. We bellen weer, we praten weer. Dat is het grootste geschenk.’
Op afstand afstellen
Blaauw maakt gebruik van het op afstand afstellen van haar CI. Via haar telefoon maakt ze contact met de audioloog in het ziekenhuis. ‘Superhandig. Ik woon in de Randstad, dus ik kan makkelijk naar het Erasmus MC komen, maar het scheelt zoveel tijd. Ze zetten hem uit, passen iets aan, en ik merk het meteen.’
