Coverstory

‘Vrouwen lijken meer bijwerkingen te ondervinden’

Ziekenhuisapotheker en epidemioloog Loes Visser vraagt aandacht voor sekseverschillen bij het slikken van medicijnen.

6 likes
Leestijd 2 min

Hero alt/video title

EMC-Dr-Loes-Visser_PNB7441

Ze won de Corrie Hermann Prijs 2019. Visser ontving deze prijs in maart 2019 van Vereniging van Nederlandse Vrouwelijke Artsen (VNVA). De jury roemt haar als ‘bevlogen’, ‘onvermoeibaar’, een ‘rolmodel’ en ‘iemand die al jaren ijvert voor een breder perspectief op het gebruik van geneesmiddelen.’

 

Dr. Loes Visser (foto: Phil Nijhuis)

Gefeliciteerd!

“Ik ben vereerd, had dit niet verwacht. Ik wist wel dat ik was voorgedragen door collega’s in het HagaZiekenhuis, maar als je ziet welke prijswinnaars er zijn geweest… Dat waren vaak vrouwen die hoogleraar zijn of werken in een universitair medisch centrum. Maar ook niet-academische ziekenhuizen, zoals het HagaZiekenhuis waar ik werk, verrichten onderzoek en leiden op. Fijn dat de buitenwereld dit erkent!”

 

Overal staan vrouwen opeens centraal

“Het lijkt me goed dat de maatschappij meer oog krijgt voor diversiteit. Maar we moeten ons niet blind moeten staren op het aandeel vrouwen. In de zorg is juist sprake van feminisering: 65 procent van de studenten is vrouw. Als ik bij een vacature voor een opleidingsplaats de keuze heb, kies ik bij gelijke geschiktheid voor een man.”

 

Je bent klinisch epidemioloog en ziekenhuisapotheker. Wat doe je precies?

“Ziekenhuisapothekers worden tijdens hun vierjarige vervolgopleiding breed opgeleid. Daarna kiezen ze een aandachtsgebied. Bij mij is dat onderzoek, onderwijs en opleiding geworden. Ik leid op, ben verantwoordelijk voor het klinisch geneesmiddelenonderzoek, en draai daarnaast de klinische dagdienst. Tijdens zo’n dienst ben je voor het hele ziekenhuis aanspreekpunt voor alle vragen rondom de farmaceutische zorg. Dat kan veeleisend zijn, maar geeft ook veel voldoening. Aan de andere kant geniet ik net zo goed van de dag waarop ik onderzoek doe als epidemioloog, in het Erasmus MC. Daar ben ik beschouwender bezig, met verbetering van de farmaceutische zorg op de langere termijn, zonder telefoons en de waan van de dag.”

 

Waarom zijn genderverschillen bij medicatie belangrijk?

“Doorgaans lijken er geen grote verschillen in effectiviteit van geneesmiddelen tussen mannen en vrouwen. Maar bijwerkingen zijn een ander verhaal. Vrouwen lijken meer bijwerkingen te ondervinden, maar vooralsnog ontbreekt systematisch epidemiologisch onderzoek. Daar zijn we nu volop mee bezig, dankzij een ZonMw-subsidie. Als duidelijk is bij welke geneesmiddelen dit optreedt, kun we de diepte in op zoek naar de oorzaak van de verschillen. Hierbij moet je denken aan verschillen in farmacokinetiek (hoe gedraagt het geneesmiddel zich in het vrouwen- en in het mannenlichaam), aan verschillen in farmacodynamiek (aantal receptoren, receptorbinding, invloed van geslachtshormonen), aan verschil in gebruik (vrouwen slikken meer geneesmiddelen met ook meer kans op interacties). Of ligt het misschien aan verschil in gedrag van mannelijke en vrouwelijke patiënten en ook mannelijke en vrouwelijke dokters?”

 

Vrouwen worden ouder dan mannen. Moeten ze meer aandacht van de dokter krijgen?

“Vrouwen leven langer, maar in grotere ongezondheid. Dit komt deels door gebrek aan kennis over sekse- en genderverschillen in gezondheid. Doe worden veronachtzaamd. En vergeet ook niet het geslacht van de dokter. Of die een man of vrouw is, heeft invloed op de behandeling, zo blijkt uit onderzoek.”

Lees ook: ‘Geneesmiddelen m/v ’.